Flowers

  • گونه‌های کم خطر (low-risk) یا غیر سرطان‌زا: گونه‌های کم خطر (مانند 6، 11، 42، 43 و 44) که معمولا مخاط ناحیه تناسلی را درگیر می‌کنند مرتبط با زگیل های خوش خیم تناسلی و آسیب های کم اهمیت داخل اپیتلیوم دهانه رحم می‌باشند و به ندرت مرتبط با بدخیمی‌های تهاجمی هستند.
  • گونه‌های پر خطر (low risk) یا سرطان‌زا: گونه‌های 16، 18، 31، 33 ، 39، 45، 51، 52، 56، 58، 59، 68 و 69 به عنوان گونه های پرخطر و سرطان‌زا شناسایی شده اند ازجمله سرطان‌هایی:
    • سرطان‌های دهانه رحم، واژن و ناحیه بیرونی آلت در زنان
    • سرطان آلت تناسلی در مردان
    • سرطان مقعد و پشت حلق در زن و مرد

بیش از 200 تایپ از این ویروس شناسایی شده که 40 نوع آن می‌تواند مخاط ناحیه تناسلی را مورد هدف قرار دهد که 15 گونه شان به عنوان عامل سرطان دهانه رحم، آسیب‌های زیر‌پوستی و داخل مخاطی خطرناک شناسایی شده‌اند.

این ویروس شایع ترین STD است و توسط تماس جنسی یا حتی پوستی در کلیه نقاط تماس منتقل می‌شود و بروز آن در هر دو جنس صرف نظر از موقعیت اقتصادی و جغرافیایی زیاد است. بیشتر عفونت‌های HPV، در طی 1-2 سال در معرض قرار گرفتن توسط ایمنی سلولی بدن از بین رفته یا سرکوب می‌شوند (در سال اول 70 درصد، در سال دوم 90 درصد این ویروس توسط سیستم ایمنی از بدن خود به خود پاک می‌شود) اما در صورت باقی ماندن، باعث بیماری‌های مختلفی می‌شود.

اگرچه تقریبا 80% خانم ها و آقایان در طول زندگی خود حداقل یک بار به HPV مبتلا می شوند، اما اکثر خانم هایی که مبتلا به عفونت HPV هستند لزوما دچار سرطان دهانه‌ی رحم نمی‌شوند.

اغلب ممکن است عفونت HPV بدون علامت باشد؛ بنابراین، حتی افرادی که علائم سرطان دهانه‌ی رحم و یا سابقه‌ی خانوادگی ابتلا به سرطان دهانه‌ی رحم (در اقوام درجه یک مانند مادر یا خواهر) را ندارند، هم چنان ممکن است در معرض خطر باشند.

ارتباط بین سرطان دهانه رحم و عفونت های ناشی از گونه های پر خطر HPV به وسیله مطالعات اپیدمیولوژی بسیار قوی تایید شده است و در همه نواحی جغرافیایی 99.7% سرطان های دهانه رحم دارای DNA ویروس HPV بوده است. گونه شماره 16 از همه گونه ها دارای خطر بیشتری است و تقریبا در 50% نمونه های تومور دهانه رحم سراسر جهان شناسایی شده است. گونه شماره 18 تقریبا با 16% سرطان های دهانه رحم در ارتباط است و بقیه تومور ها مربوط به گونه های پر خطر دیگر مانند 45، 31 و 33 می باشند. از آنجایی که گونه شماره 16 خطرناک ترین گونه است به نظر می رسد واکسن طراحی شده باید حداقل دو گونه 16 و 18 و یا گونه های پر خطر بیشتری را هدف قرار دهد.

راه های انتقالHPV

  • از طریق پوست و مخاط
  • تماس جنسی واژینال، آنال و دهانی
  • از راه های دیگر: لوازم شخصی از جمله shaver، حوله خیس و زیرپوش که البته این راه ها 100 درصد تایید نشدند.

پس متاسفانه ممکن است در افرادی که اصلا رابطه جنسی نداشتند نیز بروز پیدا کند.

بیماری زایی

HPV، 7 پروتئین‌ عملکردی E1 تا E7 که مسئول رونوشت (replication) هستند و L1 و L2 که پروتئین‌های ساختاری ویروس هستند، رمزگذاری (encode) دارد.

تغییرات هیستولوژیکی ناشی از HPV در ضایعات با درجه بالا و pre-cancerous، باعث تولید انکوپروتئین های E6 و E7 می شود که این انکوپروتئین‌ها به پروتئین مهارکننده تومور P53 متصل شده و آن را تخریب می‌کند. در نتیجه باعث مهار آپوپتوز و تکثیر سلولی می‌شود. اعتقاد بر این است که انواع کم ضرر HPV که بدخیمی ایجاد نمی‌کنند، به دلیل اتصال ضعیف این انکوپروتئین به پروتئین های میزبان و عدم موقعیت یابی مناسب عامل ایجاد بدخیمی نمی‌باشند.

هدف ویروس HPV، سلول های بازال (Proliferating basal cells) دهانه رحم و مقعد است. این ویروس با نفوذ به اپیتلیوم بافتی خود را به سلول های بازال که سلول های فعال و تکثیر شونده هستند می‌رساند. ژنوم ویروس وارد ژنوم انسانی در این سلول ها شده و مدام تکثیر می‌شود و لایه‌های سطحی و بالایی اپیتلیوم را تشکیل می‌دهند. بعد از ریزش این سلول‌ها، ویروس آزاد شده و سلول میزبان جدیدی را انتخاب می‌کند

پروتئین های کپسید ویروسL1 (major coat protein) و L2 (minor coat protein) ورود به کراتینوسیت‌های لایه بازال را تسهیل می‌کند.

شیوع

سرطان دهانه رحم چهارمین سرطان شایع در خانم‌ها می‌باشد.

این بیماری تقریبا در همه‌ی کشور های در حال توسعه یکی از عوامل شایع مرگ و میر خانم‌ها است.

آمارها نشان می دهد در سال 2018 برای 570 هزار نفر خانم سرطان دهانه رحم تشخیص داده شده است که منجر به فوت 311 هزار نفر شده است. افراد مبتلا به این بیماری، بیشتردر کشور های کمتر توسعه یافته زندگی می‌کنند.

تقریبا تمامی (99%) سرطان های دهانه‌ی رحم با ویروس پاپیلومای انسانی (Human Papillomavirus (HPV)) در ارتباط هستند و گونه های 16 و 18 این ویروس عامل تفریبا 70% از سرطان ها هستند.

برخلاف بسیاری از سرطان ها، سرطان دهانه رحم به راحتی قابل پیشگیری است.

سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه‌ رحم رشد بی رویه سلول‌های غیر طبیعی دهانه رحم است که معمولا با تغییرات غیر عادی از سطح بافت آغاز می-شود و ممکن است تا عمق رحم نیز رشد کند.

CIN (Cervical Intraepithelial Neoplasia): حالت پیش از سرطانی شدن (precancerous) دهانه رحم است که در آن سلول های غیرعادی در سطح دهانه رحم وجود دارند.

تشخیص

تشخیص این بیماری اغلب همراه با تست پاپ اسمیر در معاینات روتین زنان انجام می‌شود.

استفاده ی گسترده از "پاپ اسمیر" یک پیشرفت بسیار مهم در غربالگری سرطان دهانه رحم و تست گونه های پرخطر HPV است. طی تست پاپ اسمیر پزشک متخصص زنان با وسیله‌ای برس مانند سلول های سطح دهانه رحم را جمع آوری کرده و برای ارزیابی میکروسکوپی به آزمایشگاه می‌فرستد.

طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت خانم ها در سن 21 تا 29 هر سه سال یکبار و در سن 30 تا 65 هر 5 سال یکبار تست پاپ اسمیر انجام دهند.

خانم های 35 تا 44 سال در ریسک بالاتری برای ابتلا به این بیماری قرار دارند. بیش از 15% بیماران جدید شناسایی شده با سرطان دهانه ی رحم، زنان بالای 65 سال و به خصوص افرادی که به طور منظم غربالگری نشده اند هستند.

خانم هایی که عمل جراحی Hysterectomy (برداشتن رحم) انجام داده اند در هر سنی که باشند نیاز به غربالگری ندارند.

خانم هایی که از نظر جنسی فعال هستند و در معرض خطر بالا برای ابتلا به عفونت های منتقله از راه جنسی هستند باید هر ساله از نظر عفونت های کلامیدیا، گنوره و سیفلیس و HIV ارزیابی شوند.

ریسک فاکتور های ابتلا به سرطان دهانه رحم

  • سابقه ی خانوادگی سرطان دهانه ی رحم در مادر یا خواهر
  • داشتن شریک جنسی متعدد
  • آغاز رابطه ی جنسی قبل از سن 18 سالگی یا طی یک سال بعد از شروع عادت ماهیانه" (زیر 18 سال دو برابر و 18-20 سال 1.5 برابر ریسک ابتلا بیشتر است)
  • اولین بارداری قبل از 20 سالگی و یا 3 یا بیشتر بارداری full-term
  • استفاده از قرص های ضد بارداری، مخصوصا به مدت بیش از پنج سال
  • مصرف سیگار
  • داشتن نقص در سیستم ایمنی (برای مثال افراد مبتلا به HIV)
  • داشتن یک بیماری منتقله از راه جنسی (برای مثال کلامیدیا و هرپس های ناحیه تناسلی)
  • اضافه وزن
  • رژیم غذایی کم فیبر (برای مثال افرادی که مصرف میوه و سبزی کمی مصرف دارند)

علائم شایع

  • درد هنگام برقراری رابطه ی جنسی
  • خون ریزی غیر طبیعی واژینال، برای مثال بعد از برقرای رابطه ی جنسی، بین عادات ماهیانه، بعد از یائسگی و یا بعد از معاینات لگن
  • ترشحات غیر عادی واژینال که ظاهر یا بوی متفاوتی نسبت به حالت عادی دارند
  • درد در ناحیه ی لگن
  • درد حین ادرار

علائم سرطان دهانه ی رحم ممکن است تا زمان شدید شدن بیماری مشخص نباشند.

پیشگیری از سرطان دهانه رحم

  • استفاده از کاندوم برای برقرای رابطه ی جنسی vaginal، oral یا anal
  • پیشگیری از سرطان دهانه ی رحم با انجام واکسیناسیون HPV
  • غربالگری منظم

پیشگیری از سرطان بهتر از درمان آن است:

  • درمان سرطان دهانه رحم شامل عمل جراحی، شیمی درمانی و رادیو‌تراپی (پرتو‌درمانی) می‌شود.
  • بهترین راه پیشگیری واکسیناسیون HPVدر سنین پایین، عدم مصرف دخانیات، داشتن رابطه جنسی امن و سالم و معاینات منظم و دوره‌ای و انجام آزمایشات پاپ اسمیر می‌باشد.
  • واکسیناسیون HPVاز سایر انواع سرطان ایجاد شده توسط این ویروس نیز پیشگیری می‌کند.
  • تست های غربالگری تنها برای سرطان دهانه رحم انجام می‌شوند فلذا انجام این تست‌ها، چه واکسیناسیون انجام شده باشد چه نه از موارد حائز اهمیت می‌باشد.

جامعه هدف واکسیناسیون HPV افراد 9 تا 14 ساله است. دریافت این واکسن برای همه تا سن 26 سالگی توصیه می شود. افراد بر اساس توصیه ی پزشک و ارزیابی ریسک ابتلا به HPV میتوانند تا سن 45 سالگی نیز این واکسن را دریافت کنند. هم دختران و هم پسران میتوانند علیه انواع پر خطر HPV واکسینه شوند. یکی از اهداف سازمان جهانی بهداشت (WHO) برای تسریع حذف سرطان دهانه ی رحم در سطح جهانی تا سال 2030 این است که 90% دختران تا سن 15 سالگی علیه HPV واکسینه شوند.

واکسن HPV (Papilloguard) یک سرنگ از پیش پرشده آماده تزریق حاوی سوسپانسیون برای تزریق عضلانی می‌باشد. هر دوز (۵/۰ میلی لیتر) شامل ۲۰ میکروگرم پروتئين L1 پاپیلوما انسانی نوع ۱۶ و ۲۰ میکروگرم پروتئين L1 پاپیلوما انسانی نوع ۱۸ می باشد (سروریکس پاپیلوگارد. این واکسن همچنین حاوی MPL، هیدروکسید آلومینیوم، کلرید سدیم و سدیم دی هیدروژن فسفات سولفات است. پاپیلوگارد فاقد مواد نگهدارنده است.

شرایط نگهداری:

  • پاپیلوگارد باید در یخچال (دمای 2 -8 درجه سانتی گراد ) نگهداری و از یخ زدگی محافظت شود.
  • برای محافظت از تابش نور در جعبه نگهداری شود.

آیا واکسیناسیون اثر بخش است؟

داده های حاصل از چندین کارآزمایی بالینی بزرگ در مورد واکسن HPV ، اثر بسیار بالایی واکسن را در برابر عفونت مقاوم با انواع HPV در خانم های در سنین 15-26 سال نشان داده است که پیش از واکسیناسیون در معرض انواع HPV قرار نگرفته اند و البته هیچ مدرکی مبنی بر کاهش ایمنی در 9 سال پس از واکسیناسیون در زنانی که به عنوان بخشی از کارآزمایی های بالینی در اوایل سال 2000 واکسینه شده اند، وجود ندارد.

آیا واکسیناسیون ایمن است؟

مطالعات ایمنی در مورد واکسن HPV در هزاران زن در سراسر جهان قبل از صدور مجوز انجام شده است. نتایج مطالعات نشان داد كه واكسنها به خوبی بدون هیچ گونه نگرانی در مورد ایمنی برای واكسنها تحمل می شوند.

پس از صدور مجوز ، میلیون ها خانم واکسن HPV دریافت کرده اند. شایع ترین عارضه جانبی گزارش شده در فرد واکسینه شده شامل واکنش های محل تزریق مانند درد و تورم است

سایر عوارض جانبی خفیف گزارش شده پس از واکسیناسیون HPV شامل تب ، سرگیجه و حالت تهوع است

برنامه تزریق واکسن به چه صورت است؟

  • افرادی که اولین دوز را قبل از تولد 15 سالگی دریافت کنند، در یک برنامه 2 دوز، دوز دوم باید 6 تا 12 ماه پس از اولین دوز (برنامه 0 ، 6 ماه) داده شود.
  • افرادی که اولین دوز را بعد از 15 سالگی دریافت می کنند و برای افرادی که شرایط خاص سیستم ایمنی دارند، یک برنامه 3 دوز توصیه می‌شود.

برای اینکه واکسن HPV به بهترین نحو کار کند، دریافت هر سه دوز قبل از شروع هرگونه فعالیت جنسی بسیار مهم است. همچنین، تجویز واکسن در سنین پایین در مقایسه با سنین بالاتر سطح آنتی بادی بالاتری ایجاد می کند.

موارد منع مصرف:

  • واکسن های HPV برای مصرف در افرادی که بعد از دوز قبلی واکسن، یا به یک جز از واکسن، واکنش آلرژیک شدید داشته اند، توصیه نمی شود.
  • واکسن های HPV برای استفاده در بارداری توصیه نمی شود. اگر فردی پس از شروع سری واکسیناسیون باردار شود، باقی مانده رژیم 3 دوز باید تا پایان دوره بارداری به تأخیر بیفتد. در صورتی که واکسن HPV به طور سهواً به فرد باردار تزریق شود، هیچ مداخله ای لازم نیست. پس از واکسیناسیون تصادفی HPV در دوران بارداری ، هیچ مشکل سلامتی در مادر یا کودک مشاهده نشده است
  • اقراد با تب شدید نباید واکسینه شوند.
  • واکسیناسیون HPV بی خطر و immunogenic است و برای افراد مبتلا به HIV که واکسن دریافت می کنند مشکلی ایجاد نمی کند. واکسن HPV در دختران مبتلا به HIV منع مصرف ندارد. با این حال ، پاسخ ایمنی و اثر واکسن ممکن است کمتر از افراد دارای نقص ایمنی باشد. طبق معمول واکسیناسیون انجام شود.

ایا این جمله درست است؟ : من تا زمانی که باکره هستم نیازی به دریافت واکسن HPV ندارم!

بهترین زمان واکسیناسیون علیه HPV در سنین قبل از شروع فعالیت جنسی است. عفونت های HPV علاوه بر تماس جنسی، از راه دهانی و از طریق تماس پوستی هم منتقل می‌شوند. مطالعات نشان داده است که تقریبا 80% خانم ها و آقایان در طول زندگی خود حداقل یک بار دچار عفونت با HPV می‌شوند. بنابراین، هرچند که هنوز از نظر جنسی فعال نیستید، باید واکسن HPV را دریافت کنید.

ایا این جمله درست است؟ من تا زمانی که علائم سرطان دهانه ی رحم را در خودم ندیده ام، نیازی نیست که پاپ اسمیر انجام دهم!

اغلب ممکن است عفونت با HPV بدون علامت باشد؛ بنابراین، حتی اگر علائم سرطان دهانه ی رحم و یا سابقه ی خانوادگی ابتلا به سرطان دهانه ی رحم (در مادر یا خواهر خود) را ندارید، هم چنان ممکن است در معرض خطر باشید. حتی اگر واکسن HPV هم زده باشید باید به صورت منظم تست های غربالگری انجام دهید. توصیه می شود برای خانم های 21 تا 29 سال هر 3 سال یکبار و خانم های 30 تا 65 سال هر 5 سال یکبار پاپ اسمیر انجام شود.

آیا باید پیش از دریافت واکسن تست HPV داد؟

نیازی به انجام تست HPV قبل از دریافت واکسن در نوجوانان نیست؛ چرا که احتمال بروز سرطان دهانه ی رحم در این سنین پایین بوده و دریافت واکسن حتی در صورتی که فرد از نظر HPV مثبت باشد نیز می تواند او را در مقابل انواع دیگری از HPV محافظت کند.

تجویز واکسن در سنین پایین در مقایسه با سنین بالاتر سطح آنتی بادی بالاتری ایجاد می‌کند. همچنین بهتر است هر سه دوز واکسن قبل از شروع هرگونه فعالیت جنسی دریافت شود زیرا ممکن است فرد حتی در اولین رابطه جنسی آلوده به HPV شود. بهترین سن تزریق در دختران 9 تا 13 ساله است. با این حال توصیه می شود همه ی افراد تا 26 سال واکسینه شوند.